Þær tækninýjungar sem tranað hefur verið fram sem byltingu í menntun — allt frá útvarpinu til internetsins — virðast allar hafa skort eitthvað sem hefur komið í veg fyrir þessa byltingu á hefðbundnu skólastarfi undir leiðsögn kennara. Vissulega hafa margar tækninýjugnar gjörbreytt umhverfi kennslu, en þær hafa ekki leyst kennarana af hólmi eða komið í veg fyrir mannlega þáttinn.
Við eigum því að vera gagnrýnin þegar því er varpað fram að nýjasta tækninýjungin sem byrjuð er að gjörbreyta samfélaginu — gervigreindin — komi til með að bylta menntun eða gera kennara óþarfa. Það er vert að læra af reynslunni en hættulegt að ganga út frá því að hún endurtaki sig að eilífu. Leit okkar að hlutum eða lausnum ber aldrei árangur … þar til hún gerir það.
Það sem gerir trúverðugra að gervigreindinni takist það sem VHS spólunum tókst ekki að gera (gera kennara óþarfa) er að gervigreindin byggir ekki bara að mannlegri þekkingu, heldur líka mannlegu viðmóti. Þegar gervigreindin getur átt við okkur samtöl, greint veikleika þekkingar okkar og leiðbeint okkur á hagkvæman hátt að bættum skilningi, er kannski fátt eftir af hlutverki kennarans í eiginlegu námi.
Mja, kannski ekki alveg. Nú er það alveg svo að nám á sér ekki bara stað í huga nemanda eða samtali við kennara. Nám er félagslegt svo nemendur hafa gott af samtali við aðra nemendur á sama reiki. Vissulega mætti búa til gervigreindarútgáfu af samnemendum á en ef það á að koma í veg fyrir uppeldis- og þroksahlutverk samskipta við annað fólk er spurning til hvers við séum hér yfir höfuð.
Við ættum því kannski að horfa almennar á það sem við viljum ná fram með almenningsmenntun. Við viljum að fólk öðlist mannkosti og hæfni til að lifa innihaldsríku og jákvæðu lífi, þeim og öðrum til heilla. Það þarf ekkert endilega að gerast með kennara, en það þarf klárlega að gerast í samfélagi.
Nýlega kom út greinin Using Large Language Models in Physics Education sem leit á tækifæri til að nota risamállíkön (e. large language model) til að fara yfir úrlausnir nemenda. Enn voru áskoranir sem gæta þarf sín á, en greinin bendir á gagnsemi þess að geta fengið samstundis yfirferð á vinnu sinni eða hugsunum. Þetta þekkja nemendur sem nota gervigreind til að fá endurgjöf á verkefni sín áður en þau eru send til kennara til lokayfirferðar. Slík endurgjöf gefur möguleika á að grípa misskilning mun fyrr í lærdómsferlinu og veita tækifæri fyrir mun fleiri ítranir.
Eftir stendur gagnrýni á hættur gervigreindar við útvistun hugsunar og enn hefur lítið farið fyrir umræðu um það hvernig við tökum þátt í að skapa þessa gervigreind sem við viljum að erfi alla okkar bestu kosti en falli síður í gryfju fordóma og hugsanavilla og við breyskt mannfólkið.